Kitap: Dijital Video ile Sinema Mk II

Dijital Video ile Sinema

Metin ve Görseller: İlker Canikligil
267 sayfa, renkli , kuşe

Alfa Yayınları, Yenilenmiş 1. Baskı Ocak 2015

Bu blogu izleyenlerin hatırlayacağı gibi 2007’de “Dijital Video ile Sinema” adında bir kitap yazmıştım.

Kitabın Pusula’dan çıkan bu ilk baskısı hem iyi pazarlanamamış hem de uzun süre önce tükenmişti. Aslında yeniden basılması gerekirdi ancak hem bu konuyla ilgilenmeye vakit bulamadım hem de istediğim gibi bir yayıncı bulmak konusunda ilerleyemedim.

Ayrıca bildiğiniz gibi 2007’den bu yana o kadar çok gelişme oldu ki kitabı elden geçirmek de şarttı. Bu da sanıldığı kadar kolay bir iş değil elbette. Zaman alıyor. Bu amaçla 2014 başında tekrar masaya oturduğumda okurken ben bile şaşırdım: Kitapta DV (1995’te çıkan ve aslında her şeyin başı olan o müthiş format) en önemli öğeydi oysa bugün kimse DV’nin adını bile hatırlamıyor! Kaset diye bir şey kalmadı! HDSLR’lar çıktı, sensörler büyüdü, HD standart haline geldi ve hatta 4K geliyor vs vs.

Kısaca kitabın bazı bölümleri fena halde eskimişti. Bu durumda oturup neredeyse yeniden yazmak gerekti. Hazır elim değmişken başka bir çok şeyi de güncelledim tabi. Böylece bu yeni baskıda neredeyse her satır elden geçti diyebilirim. Çok büyük oranda bana ait olan 360 adet özgün renkli görsel malzemenin çoğu yenilendi, değişti, bazı bölümler yeni eklendi, bazı bölümler de yeniden yazıldı. Örneğin HDSLR bölümü yeni eklendi ve Renk Düzenleme bölümü tekrar yazıldı.

Sonuçta kitap daha iyi bir içerik ve tasarım, daha iyi bir baskı ve yeni bir yayınevi ile Alfa’ dan bu hafta çıktı.

Bu defa daha uzun süre dayanmasını umuyorum zira bu alanda en önemli kırılmalar zaten oldu. Önümüzdeki dönemde de gelişmeler olacaktır elbette ama kırılma olması zaman alacaktır.

Şuradan satın alınabilir.

PS: Yukarıdaki videoyu da kitabın tanıtımı için Iphone 5S ve Hyperlapse ile çektim.

9 Responses to “Kitap: Dijital Video ile Sinema Mk II”


  • İlker Hocam, eline emeğine sağlık.

  • Okumuyorum sürprizi kaçmasın haha

  • İlker hocam ,uzun zamandır beklemekteydik,elinize sağlık.Yeni kitapta kamera bölümünde de fotoğrafını kullandığınız Arri Amira hakkında düşüncelerinizi sormak isterim[test ettiniz veya hiç çalıştınız mı?]Alexa hakkında az çok düşüncelerinizi bilmekteyiz:)Fiyat aralığı,ergonomisi,teknik özellikleri,iş akışı ve red dragon ile karşılaştırıldığında artıları eksileri sizce nelerdir?İkinci bir soruda Canon cine prime lenslerle birliktelikleri nasıl olur?(Canon cineprime ile Zeiss CP2 lenslerin kıyasını biraz daha ayrıntılı öğrenmek de nefis olur:))

  • Amira ile calismadim ama iyi gorunuyor. Amira’ya verecek paraniz varsa alinabilecek makul kameralardan biri.

    canon un cine lensleri guzel olmakla birlikte aslinda baska kutuya konmus fotograf mercekleri (her ne kadar canon oyle degil dese de).

    fiyatlari biraz fahis ama tabi avantajlari var (ozellikle netlik konusunda).

    Amira ile kullanilabilirler ama tabi amira Super 35. Oysa Canon’lar full frame. 1.5 carpani olacak sanirim eger Amira ile kullanirsaniz. Bir de Amira’nin EF mount u var mi?

  • İlker Hocam, teşekkür ederim. Evet Canon Cine lenslerin 1.5 çarpanı oluyor süper 35 sensörde, ARRI , Amira için PL LDS Lens Mount,B4 Lens Mount ,EF lens mount üretmiş.

  • hocam tadımlık olmuş kitap biraz 🙂 biraz daha üst seviyede yeni kitap bekliyoruz mümkünse:)

  • Daha once de baska bir yerde acikladigim gibi daha ust seviye bir kitap zor. Yayincilar icin cazip degil ne yazik ki.

  • Merhaba hocam kitabınızı bu gün D&R’dan aldım. Okuduktan sonra sizinle iletişime geçmek isterim
    Saygılar & Sevgiler

  • Merhabalar İlker hocam, adım Burak. ‘Dijital Video ile Sinema (2.Basım, 2017)’ kitabınızı okudum ve bazı sorularım var. Umarım sabredip okur ve cevaplarsınız.

    1) (s.18-19) Sinema ve fotoğraf alanlarında kullanılan pelikül farklarını tam olarak kavrayamadım. Sinemada dikey kullanılan pelikül fotoğrafçılıkta neden yatay kullanılıyor? Ayrıca 65mm pelikülde neden tam tersi bir durum konusu? ‘Tasarım kolaylığı ve ucuzluk’ demişsiniz… Fotoğraf ve sinemada kullanılan makaraları incelediğimde gördüğüm tek fark birinin (fotoğrafçılıkta) pelikülü yatay eksende diğerinin dikey eksende çevirerek/döndürerek kullanması. Dolayısıyla da bobindeki her bir karenin farklı konumlandırılması gerekiyor. ‘Tasarım kolaylığını’ anlıyorum ancak nasıl ‘ucuzluk’ sağlıyor anlayamadım. Kamerayı nasıl tasarladıysak ona göre bir bobin kullanmamız gerekmez mi? Fotoğrafta kullanılan 36x24mm çerçeveli bobini sinema alanında kullandığımızda 24x36mm olacaktır, haksız mıyım? Böyle bir şey olsun istemediğimizden sinema filmi için kullanılan makaralardaki çerçeveler 90 derece döndürülmüştür diyemez miyiz? Bir de pelikülün veya dijital algılayıcının boyutu niçin bu kadar önemli, daha da açabilir misiniz? Piksel başına düşün alanın artmasının ya da azalmasının ne gibi etkisi var? Piksel sayısından çok piksel başına düşen alan mı daha önemlidir, bilhassa video çekiminde? Video çekiminde -misal- 24MP’nin bir önemi var mı? Zira bugün hala 2K ve 4K görüntüler yaygın. Yani algılayıcıdaki piksellerin en fazla 1/3’ünden ya da ½’sinden istifade edebiliyoruz. Sayfa 68’de biraz değinmişsiniz gerçi ama piksele tapılan şu çağda fotoğraf çekmeyeceksek ve amacımız sadece video ise her bir piksele daha fazla alan düşen algılayıcılar (makineler) mı kullanmak gerekir? Zira 10-12 MP’lik, salt sinema/video odaklı kameralar üretiliyor.

    2) (s.28) “Bu üç siyah-beyaz resim yukarıda anlatıldığı gibi iç içe geçirildiğinde (…) ortaya renkli görüntü çıkacaktır”
    ‘Yukarıda anlatılan’ yer neresidir ve üç siyah-beyaz fotoğraf nasıl birleşir de renkli görüntü oluşturur tahayyül edemedim. Bahsedilen fiziksel bir olay olamaz herhalde.

    3) Dört ‘altpiksel’ olduğunu zannediyordum: RGB kanalları ve parlaklık kanalı. Bu yanlış bir bilgi mi, aslında üç altpiksel mi var? Buradan yola çıkarak görüntü dosyasının boyutu hesaplanırken 3 mü yoksa 4 ile mi çarpmalıyız? (1920x1080x3x8 mi, 1920x1080x4x8 mi?) (8bit olduğunu ve 4:4:4 olduğunu varsayarsak..)

    4) Video siyah-beyaz çekilirse daha az mı yer kaplayacaktır? Siyah-beyaz çekimlerde RGB kanalları aktif midir yoksa yalnızca parlaklık değerini üreten kanaldan mı faydalanır kamera?

    5) (s.48) HDSLR makinelerde video modunda perde tamamıyla yukarı kalkıp işlevsiz hale geliyor. Örtücü hızının değeri ne olursa olsun açılıp kapanması mevzubahis değil. Sürekli açık. Bu durumda nasıl oluyor da örtücü hızının değeri görüntüye etki edebiliyor? Fotoğraf çekiminde gerçekten örtücü hızı algılayıcıya düşecek görüntünün süresini fiziksel olarak belirliyorken, videoda hareket etmemesi nedeniyle böyle bir şeyden bahsedemiyoruz, ancak yine de görüntüdeki akışkanlık değişiyor. Perde inip kalkmadan da aynı sonuca ulaşıyorsak fotoğraf çekiminde neden örtücü kullanılır anlamış değilim.

    6) (s.52) Waveform grafiklerinin Y eksenindeki değerler video 10 bit çekildiği için mi 0 ila 1023 arasında. 8 bit çekilmiş videoda 0 ila 255 arasında mı olur değerler? Waveform hiç kullanmadım, bu sebeple merak ettim.

    7) (s.59) HDMI OUT başlığı altındaki bir cümle: ‘[K]ayıpsız ve sinyal bozulması olmadan (…)’
    HD-SDI başlığı altındaki bir cümle: ‘Bu kablo ile (…) HDMI’dan daha yüksek kalitede çıktı alabilirsiniz’
    Nasıl yani? HD-SDI nasıl bir üstünlük sağlayabiliyor, şayet HDMI kayıpsız bir çıktı türüyse…

    8) (s.60) İlk paragrafı detaylandırabilir misiniz? Kameraların iç mekanizması da insan gözü gibi değil midir, söz gelimi fstop değerleri logaritmik olarak (2’nin üssü şeklinde) sonuç üretmiyor mu?

    9) (s.70) ‘[S]inemada gösterim yapmak istiyorsak 8 bitle sınırlı değiliz. (…) çekim yapılan ortamın daima gösterim ortamından daha geniş bir aralığa sahip olması esastır.’ Birincisi, nedir hocam sinemalardaki sınır ve 10-12 bit görüntü almanın öneminden bahsedebilir misiniz? Kitapta kısaca değinmişsiniz ancak hala anlayamadığım bir husus. Yaptığımız değişiklikler, görünmesini istediğimiz renkler gösterim ortamının kısıtlarına takılacaksa boşuna mı uğraşıyoruz…?

    10) (s.74) Rolling Shutter sorunu, algılayıcının pikselleri hangi yönden taramaya başladığına göre değişecektir değil mi? Kameradan kameraya değişiyordur sanırım tarama yönü. Tarama soldan sağa, sağdan sola ya da yukarından aşağı yapılabilir. Böylelikle bir telefon direği bir kamerada sağa başka bir kamerada sola meyilli çıkabilir, yanılıyor muyum?

    11) Ses kayıt sistemlerinde timecode bulunur mu ve 24,25,30 fps olarak ayarlanabilir mi? Sesle ile görüntüyü eşlemek için timecode kullanıldığına değinmişsiniz. Fakat ses ile görüntünün sette aynı anda kayda girmesi zor, sözgelimi birinin timecodu diğerinden 2 saniye 14 kare ileri ya da geç olabilir. ‘Ses!’ dedik, ‘kamera!’ dedik, klaket çakıldı… Bunların kayda girme sırasının arasında küçük saniye farkları var. Timecode hepsinde farklı olmuyor mu? Ortak bir timecode nasıl sağlanıyor? Led ekranlı klaketlerde gözüken sayılar ses için mi referans mi görüntü için mi?

    12) Makro çekimlerde nesnenin/konunun merceğe olan uzaklığı mı önemlidir algılayıcıya mı?

    13) (s.99) Görseldeki mimarı yapı çıplak gözle ve karşıdan bakıldığında da devrilecek gibi mi gözüküyor?

    14) Videocamera ile HDSLR aynı şey değil midir? En azından günümüz için…

    15) (s.117) İlk paragraftaki ‘renk değeri’ öbeğiyle neyi ifade etmeye çalıştınız?

    16) Sesin ‘Sample Rate’ kavramını FPS’ye benzetebilir miyiz? Biri saniyedeki ses parça(cık)larını belirtiyor diğeri saniyedeki kare sayısını…

    17) Zoom H1 ses kayıt cizahı kullanıyorum. 96kHz/24Bit değerlerinde ses kaydı yapabiliyor. Genelde 48kHz/16Bit ses kayıtlarıyla karşılaşıyorum. Diğer seçenekler ne zaman hangi amaçlar için tercih ediliyor?

    18) Arka Işık=Kick Light, Fon Işığı=Back Light dendiğini gördüm bir kaynakta. Farklı tercihler mi var bu konuda?

    19) (s.205) Devam eden cümleyle neyi açıklamaya çalıştınız: “5 ve 6 numaralı kanallarda ses dalgası yok. Özellikle diyalog kesmek için bu özellik yararlıdır. Böylece ses boşlukları gözle görülebilir. Bir konuşmadaki duraklamalar yok edilebilir.”

    20) (s.206) Checker Boarding başlığı altında: ‘Seslerin üst üste getirilmek istenmesi’ ne demek? Bununla birlikte sayfa 242’de yer alan üst görselde aynı konuşmayı iki kanala birden yerleştirmişsiniz. Sebebi nedir? Farklı seslerin farklı kanallarda (damalı) olmasının yararını anladım ancak aynı konuşmanın iki kanalda birden kullanılması..?

    21) (s.214) “İdealde görüntüdeki hiçbir pikselin 0’ın altında kalmaması ve 1’in üzerine çıkmaması gerekir”den kastınız grafikteki değerlerin 0 ile 1023 sayıları arasında kalması gerektiği midir? Bununla bağlantılı olarak sayfa 222’deki 0.5 ve 0.7 sayıları neyi ifade ediyor?

    22) (s.221) Siyahların göçmesi ne demek? Beyazların patlamasının tam tersi mi?

    23) (s.232) Luma Key başlığı altında: “(…) patlama, duman veya alev görüntüleri çekecekseniz siyah arka plan uygundur.” Duman içinde gri tonları barındıracağından siyah fonda çekilmesi sakıncalı değil mi?

    24) Siyah renk ile karanlık kavramı aynı şey midir? Kameranın algılamakta zorlandığı yerler karanlık noktalar mıdır, siyah renkli alanlar mıdır?

    25) Kamera tarafından üretilen görüntüler bilgisayar ekranında başka, TV ekranın başka, sinemada başka görünüyor. Filmin renklerini neyi referans alarak yapacağız? Waveform kullanmak gerekli ancak uygulamada göremediğim bir değişimi sadece grafik üzerinden anlamaya çalışmak sakıncalı değil mi?

    Son olarak ‘dizin’ eklemek gibi nacizane bir tavsiyem olacak. Bazı terimlerin ne olduğu unutuluyor ve ilk geçtiği yere dönmek icap ediyor.

    Mail adresinizi bulamadığım için buradan ulaşmayı uygun buldum. Sağlıkla kalın.

Leave a Reply